Tên thường gọi: Sen cạn, Hạn hà thảo, Hà diệp liên…

Tên khoa học: Tropaeolum majusL.

Họ thực vật: Tropaeolaceae

Sen cạn có nguồn gốc ở Peru, vào thế kỷ XVI người ta tìm thấy nó, thông qua màu hoa đỏ nên gọi là hoa màu máu của Peru. Sau đó cây được trồng sang các nước khác của châu Mỹ, từ Chi Lê đến Mexico. Hiện nay, loại cây này được nhập trồng khá phổ biến ở Việt Nam.

Sen cạn là cây thân thảo bụi nhỏ sống hằng năm. Cây mọc leo dạng thân ống, chiều cao trung bình khoảng 20-25cm, đặc biệt cây có thể cao đến 50cm. Sen cạn thuộc nhóm cây ưa sáng và ra hoa liên tục quanh năm.

Lá giống lá Sen, có cuống dài dính ở giữa phiến tròn, mép nguyên, mặt trên màu lục nhạt, mặt dưới màu nhạt hơn.

Hoa mọc riêng lẻ ở nách lá, đường kính từ 3-5cm, hoa lưỡng tính không đều, màu vàng, vàng cam hay đỏ. Hoa có 5 lá đài nhọn, lá đài sau mang một cựa hình nón, cong ở đầu; 5 cánh hoa mỏng bằng nhau, giữa các cánh hoa có 8 nhị rời nhau; bầu 5 ô, mỗi ô chứa 1 noãn. Quả sen cạn lớn cỡ 1cm, có 3 mảnh vỏ, có vách dày và xốp, chứa 3 hạt. Hạt không nội nhũ.

Cây sen cạn vốn là loại hoa dại mọc hoang ở vùng khí hậu lạnh thuộc Nam Mỹ, vì thế cây không chịu được nhiệt độ và độ ẩm cao. Để hoa sen cạn nở đẹp, điều quan trọng khi gieo trồng là chú ý tránh cái nóng và giữ độ ẩm cho cây. Vào mùa hè, nên đặt cây sen cạn trong bóng râm, những mùa khác đặt cây nơi có đủ ánh nắng, điều kiện thoáng gió tốt.

Cây sen cạn được trồng bằng hạt, thời điểm thích hợp để gieo hạt là vào giữa tháng 3 đến giữa tháng 4.

Đất trồng có thể là đất mùn hoặc than bùn cùng với một ít chất khoáng trồng cây. Sau khi hạt nảy mầm cần bón phân và tưới nước đầy đủ cho cây khi thấy bề mặt đất trong chậu trồng đã khô.

Ở Việt Nam, sen cạn được trồng nhiều nơi để làm cảnh, làm rau ăn, làm gia vị và làm thuốc. Tuy mang tên sen nhưng loại cây này mọc trên cạn, không sống dưới nước. Có thể trồng ở vườn, dọc hàng rào, ở ban công, trồng nhiều trong khuôn viên bồn hoa, trồng trong chậu cảnh trang trí và tạo cảnh quan sân vườn biệt thự…

Ngoài ra, hoa và lá sen cạn có thể dùng làm salad, hạt đập nhuyễn có thể dùng làm gia vị. Lá non được dùng ăn sống hoặc nấu súp với khoai tây. Nụ hoa và quả xanh dùng ngâm giấm làm gia vị, có mùi vị như rau cải xoong, ăn rất ngon miệng. Hoa sen cạn cũng được dùng trang điểm màu sắc, làm tăng vẻ hấp dẫn của đĩa rau.

Các bộ phận làm thuốc là toàn cây, có thể thu hái toàn cây quanh năm. Theo y học sen cạn có vị cay, chua, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, mát huyết, cầm máu, lại có tác dụng điều kinh, lợi tiểu, nhuận tràng, trừ ho và chống bệnh scorbut (hoạt huyết), chữa các rối loạn của phế quản và phổi, viêm bàng quang và viêm phế quản,…