Cây sa mộc là một trong những loại cây gỗ lớn được trồng nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên. Loài cây này cũng đang được trồng nhiều hơn tại các khu sinh thái, khuôn viên khu du lịch,… Để hiểu rõ hơn về loài cây này bạn có thể tham khảo những thông tin dưới đây.

Cây sa mộc có tên khoa học là Cunninghamia lanceolata (lamb.) Hook thuộc họ thực vật Bụt mọc. Đây là cây thân gỗ lớn cao trên 30m và có đường kính trung bình lên đến 200m với những đặc điểm như sau:

• Thân cây tròn và rất thẳng, có vỏ màu nâu hoặc xám, nứt dọc. Cây phân cành thấp, cành mọc vòng và thẳng góc với thân, xếp thành nhiều tầng với nhau và tán lá hẹp hình trụ.
• Lá cây có hình ngọn giáo, chiều dài khoảng 3 – 6cm, rộng tầm 3 – 5mm. Phần đầu lá nhọn và cứng, mép lá có răng cưa sắc. Dọc hai bên gân giữa phía mặt dưới của lá có 2 dải phấn trắng. Mặt trên của lá có 2 rãnh song song mép lá. Lá cây xếp xoắn ốc nhưng vặn ở cuống và thường cùng với cành làm thành mặt phẳng.
• Loài cây này có quả nón hình trứng tròn, cao khoảng 2.5 – 5cm, đường kính từ 3 – 5cm. Trong quả có các vảy nón, mỗi vảy nón có 3 hạt dẹt, cánh mỏng bao quanh. Quả bắt đầu có vào tháng 3 hàng năm và chín vào khoảng tháng 10 – 11.
• Phần rễ cây, rễ chính ít phát triển, ăn nông vào đất, các rễ bàng tập trung ở lớp đất mặt. Đặc biệt khi cây còn nhỏ, hệ rễ phân bố gần như ăn ngang.

Đặc tính sinh thái cây sa mộc

Loài cây này phân bố tự nhiên ở vùng khí hậu ôn và á nhiệt đới. Ở nước ta, cây phân bố nhiều ở các tỉnh biên giới phía Bắc như Hà Giang, Lạng Sơn, Quảng Ninh.

• Cây sa mộc ưa khí hậu ôn hòa, phát triển tốt ở nhiệt độ trung bình từ 16 – 19 độ C, lượng mưa trung bình 1400 – 1900mm/năm.
• Độ ẩm không khí thích hợp cho cây sinh trưởng tốt là >75%, đặc biệt là ở vùng có nhiều sương mù, ánh sáng tán xạ.
• Loài cây này ưa đất ẩm, đất cát có khả năng thoát nước tốt, nhiều mùn. Cây không thích hợp với đất kiềm hoặc mặn.
• Sa mộc là cây ưa sáng nhưng khi còn nhỏ sẽ cần bóng che. Cây phát triển khá nhanh so với các cây lá kim khác.

Công dụng của cây sa mộc

Cây sa mộc được biết đến với rất nhiều công dụng tốt đẹp. Trước hết loài cây này được trồng nhiều tại các vùng biên giới để phủ xanh đất trống đồi trọc. Loài cây này có sức sống mãnh liệt nên thích hợp để phủ xanh những vùng đất khắc nghiệt. Từ đó tạo được một cảnh quan xanh mát, góp phần bảo vệ đất và môi trường.

Bên cạnh đó loài cây thân gỗ này còn được sử dụng để làm đồ thủ công mỹ nghệ. Gỗ mộc sa khá tốt, thích hợp để làm bàn, ghế và hàng loạt các đồ dùng gia dụng khác.

Hiện nay cây mộc sa còn được trồng trong các khu du lịch, sinh thái. Những danh thắng nổi tiếng cũng có trồng loại cây này để tạo nên một hệ sinh thái đẹp mắt, cảnh quan ấn tượng.

Ngoài ra các bộ phận như vỏ, thân, lá và rễ cây cũng được sử dụng để làm thuốc. Có tác dụng chữa viêm khớp, viêm phế quản, thoát bị bẹn, di tinh… Dầu từ cây sa mộc còn được sử dụng để điều trị các bệnh ngoài da, thấp khớp.

Đặc biệt giá trị kinh tế của loài cây này cũng được đánh giá rất cao. Do sa mộc có nhiều công dụng nên hiện nay giá bán không hề rẻ. Trồng các rừng sa mộc cũng là một trong những cách được giúp bạn cải thiện được kinh tế gia đình.