Cây dưa leo

Dưa leo hay dưa chuột (Cucumis sativus) là một cây trồng phổ biến trong họ bầu bí Cucurbitaceae, là loại rau ăn quả quan trọng, nó được trồng lâu đời trên thế giới và trở thành thực phẩm của nhiều nước.

Ở Việt Nam dưa leo được trồng quanh năm ở những vùng có khi hậu mát mẻ như Lâm Đồng, Mộc Châu ở những vùng khác được trồng gần như quanh năm chỉ trừ những tháng quá lạnh hoặc quá nóng.

I. Lợi ích của dưa leo

Dưa leo được sử dụng như một loại rau ăn quả, trong các món salad, có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe cũng như làm đẹp. Một số tác dụng của dưa leo như: Bù nước và vitamin bổ sung cho cơ thể, hỗ trợ tim mạch, bổ xung kali, phục hồi thị giác, ngăn ngừa ung thư, ổn đinh huyết áp, tốt cho tiêu hóa, tốt cho thận, hỗ trợ giảm cân, giảm cholesterol…

Thành phần dinh dưỡng có trong 100g dưa leo

Giá trị dinh dưỡng trong  100g quả tươi, có vỏ
Thành phần	Lượng	Đơn vị	Thành phần	Lượng	Đơn vị
Calo (kcal)	65	K.cal	Chất đạm	0.65	g
Lipid (chất béo)	0.11	g	Vitamin C	2.8	mg
Canxi	16	mg	Sắt	0.28	mg
Kali	147	mg	Vitamin B6	0.3	mg
Cacbohydrat	3.63	g	Folate (B9)	7	μg
Phốt pho	24	mg	Phốt pho	24	mg
Chất xơ	0.5	g	Kali	147	mg
Chất đạm	0.65	g	Kẽm	0.20	mg
Đường thực phẩm	1.67	g	Magie	13	mg
Niacin (B3)	0.098	mg	Thiamine (B1)	0.027	mg
Pantothenic acid (B5)	0.259	mg	Riboflavin (B2)	0.033	mg
Nguồn:Từ USDA (U.S. Department of Agriculture)

Cây dưa leo cho năng suất lớn và thu hoạch trong thời gian dài. Năng suất dưa leo có thể đạt 55-80 tấn/ha/vụ, cho hiệu quả kinh tế từ 200-270 triệu/ha/vụ tùy vào, giống, điều kiện thâm canh và thời điểm gieo trồng. Được mùa, được giá sẽ cho hiệu quả rất cao.

II. Kỹ thuật trồng

Nhiệt độ thích hợp cho dưa leo sinh trưởng là 20-30 ºC.

Yêu cầu độ ẩm đất của dưa leo rất lớn vì chịu hạn yếu, thiếu nước cây sinh trưởng kém và tích lũy chất cucurbitaxin làm trái trở nên đắng. Tuy nhiên ẩm độ không khí cao lại làm cho bệnh đốm phấn phát triển mạnh.

1. Giống

Các giống dưa leo theo từng mùa vụ cụ thể đang được thị trường, cũng như thương lái thu mua lựa chọn gồm:

• Nhóm giống dưa leo có khả năng chịu lạnh: #Dưa nếp ta, Dua nếp thơm Queen 602,Dưa nếp lai F1 PD668

• Nhóm giống dưa leo có khả năng chịu từ mát đến lạnh: PD0110, PD025, PD288, dưa chuột chùm PD054

• Nhóm dưa leo có khả năng chịu nóng: Dưa leo VENUS18, Samurai chịu nhiệt

2. Thời vụ

Ở Việt Nam dưa leo có thể trồng hầu như quanh năm. Riêng ở miền Bắc chỉ ngừng sản xuất dưa leo trong 1-2 tháng rét lạnh. Thời vụ gieo trồng dưa leo ở miền Bắc như sau:

Vụ Xuân: Gieo trồng từ 15/2 đến 15/4. Sử dụng các nhóm giống ưa mát và chịu nóng: PD0110, PD699, PD025, PD288

Vụ Hè: Gieo trồng từ 15/5 đến 15/7. Sử dụng các nhóm chịu nóng: VENUS18, Samurai

Vụ Thu: Gieo trồng từ đầu tháng 9 đến 15/10. Sử dụng các giống thuộc nhóm chịu nóng và ưa mát như PD0110, PD288, PD668

Vụ Đông: Gieo trồng từ 15/12 đến 30/1. Chủ yếu sử dụng các giống dưa chịu rét tốt nhất hiện nay gồm: PD688, PD699, #Dưa nếp ta, dưa nếp thơm Queen 602

3. Kỹ thuật gieo trồng

Có thể gieo hạt giống trên khay bầu hoặc gieo trực tiếp vào hốc trồng trên đồng ruộng.  Hạt trước khi gieo cho ngâm nước, thời gian ngâm khoảng 5 – 6 tiếng, sau đó vớt ra đãi sạch rồi đem ủ bằng khăn ẩm. Khi hạt đã nứt nanh, nảy mầm 70-75% thì đem gieo. Hạt gieo/trồng 2 hàng trên luống với khoảng cách 70 – 90 cm, mỗi hốc cách nhau 35 – 40 cm.  Phân bón lót được bỏ vào hốc trước khi gieo/trồng, đảo đều và lấp một lớp đất nhẹ.  Hạt gieo sâu 1 – 1,5 cm, rắc một lớp đất mịn lên trên hạt. Luống trồng nên được phủ lynon đen hoặc rơm rạ. Sau khi trồng cần tưới nước đầy đủ và tưới hàng ngày. Theo dõi tình hình sinh trưởng của cây để chăm sóc, bón phân phòng trừ sâu bệnh kịp thời. Thu hoạch từ 35-40  ngày sau trồng tùy theo giống, thời vụ và điều kiện chăm sóc, đặc điểm đất đai, khí hậu từng vùng. Dưa leo nên được thu hoạch hàng ngày nên thời điểm bón phân, phun thuốc cần được tính toán để đảm bảo đủ thời gian cách ly.